Cuộc đua tiềm lực tài chính: Ngân hàng tư nhân bám sát nhóm ‘Big 4’

Theo báo cáo tài chính quý I/2026 của 27 ngân hàng cho thấy, vốn chủ sở hữu của các ngân hàng tư nhân đang bám sát nhóm Big 4 quốc doanh (Vietcombank, Vietinbank, BIDV, Agribank).

Ở nhóm dẫn đầu, Vietcombank vẫn tiếp tục chiếm vị trí quán quân về vốn chủ sở hữu với hơn 234.000 tỷ đồng, đứng thứ hai là BIDV với hơn 190.000 tỷ đồng và kế tiếp là Vietinbank với gần 189.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, xếp ngay sau những “ông lớn” này là nhóm ngân hàng tư nhân với quy mô vốn chủ sở hữu cũng ở mức rất cao. Điển hình như Techcombank, tính đến cuối quý I/2026, vốn chủ sở hữu của ngân hàng này đã đạt gần 187.000 tỷ đồng, chỉ còn cách nhóm ngân hàng quốc doanh dẫn đầu khoảng 2.000 tỷ đồng.

Tính từ cuối năm ngoái, Techcombank đã có vốn chủ sở hữu tăng hơn 7.000 tỷ đồng, tức khoảng 4%.

Một ngân hàng tư nhân khác cũng sở hữu quy mô vốn lớn và tăng trưởng nhanh là VPBank. Tính đến cuối quý I/2026, vốn chủ sở hữu của ngân hàng này đạt gần 187.000 tỷ đồng.

So với cuối năm 2025, vốn chủ sở hữu của VPBank đã tăng hơn 6.300 tỷ đồng, tương đương mức tăng khoảng 4%.

Ngoài ra, trong nhóm ngân hàng có vốn chủ sở hữu hơn 100.000 tỷ đồng còn có MB. Tính đến hết quý I/2026, ngân hàng MB có vốn chủ sở hữu đạt gần 150.000 tỷ đồng. So với cuối năm ngoái, vốn chủ sở hữu của MB đã tăng hơn 7.700 tỷ đồng, tức khoảng 5%.

Như vậy, Techcombank, VPBank và MB là nhóm ngân hàng tư nhân đang bám rất sát nhóm Big 4 về vốn chủ sở hữu. Các ngân hàng tư nhân khác vẫn còn khoảng cách khá xa với nhóm phía trên.

Điển hình như ACB, ngân hàng này có vốn chủ sở hữu đang ở mức gần 99.000 tỷ đồng, tăng khoảng 4% so với hồi cuối năm ngoái. HDBank có vốn chủ sở hữu đạt hơn 83.000 tỷ đồng, tăng khoảng 6% so với cuối năm trước. SHB có vốn chủ sở hữu đạt gần 72.000 tỷ đồng, tăng khoảng 5% so với cuối năm 2025.

Cạnh tranh đa cực, sòng phẳng

Bà Nguyễn Thúy Hằng, chuyên gia phân tích tài chính nhận định, nhìn vào những con số về vốn chủ sở hữu của các ngân hàng trong quý I/2026 có thể thấy một xu hướng rất đáng chú ý đó là khoảng cách về “nội lực tài chính” giữa khối ngân hàng tư nhân và nhóm Big 4 quốc doanh đang được thu hẹp rõ rệt.

Theo bà Hằng, trước đây, lợi thế vốn gần như là “lãnh địa riêng” của nhóm quốc doanh như Vietcombank, BIDV, VietinBank hay Agribank nhờ quy mô tài sản lớn, mạng lưới rộng và vai trò đặc biệt trong nền kinh tế. Tuy nhiên, hiện nay các ngân hàng tư nhân lớn như Techcombank, VPBank hay MB đã tiến rất gần nhóm dẫn đầu.

Điều đáng nói là đây không còn là câu chuyện “tăng trưởng nóng”, mà phản ánh quá trình tích lũy vốn thực chất kéo dài nhiều năm.

Cũng theo bà Hằng, có thể nhìn thấy ít nhất 4 tín hiệu lớn từ các con số này.

Thứ nhất, ngân hàng tư nhân đã bước sang giai đoạn cạnh tranh bằng quy mô vốn thay vì chỉ bằng tốc độ tăng trưởng. Cụ thể, trước đây, nhiều ngân hàng tư nhân nổi bật ở khả năng linh hoạt, tốc độ mở rộng tín dụng và công nghệ.

Nhưng nay, khi vốn chủ sở hữu đã lên tới 150.000–187.000 tỷ đồng, họ đang tiến vào “sân chơi” của các định chế tài chính quy mô lớn. Đây là nền tảng rất quan trọng vì vốn chủ sở hữu quyết định năng lực mở rộng tài sản, khả năng chịu rủi ro và đáp ứng các chuẩn Basel (quy định và chuẩn mực quốc tế về rủi ro tài chính) cao hơn.

Thứ hai, nhóm ngân hàng tư nhân đầu ngành đang hình thành thế “Big Private Banks” (nhóm tinh hoa của ngân hàng tư nhân).

“Trước đây thị trường chủ yếu nhắc đến “Big 4” thì nay có thể thấy một nhóm tư nhân quy mô cực lớn đang nổi lên gồm Techcombank, VPBank và MB. Khoảng cách vốn với các ngân hàng quốc doanh hiện chỉ còn rất ngắn. Ví dụ, Techcombank và VPBank chỉ thấp hơn VietinBank vài nghìn tỷ đồng — đây là điều khó hình dung cách đây 5–7 năm”, bà Hằng nói.

Bà Hằng cho rằng, nhóm ngân hàng quốc doanh vẫn giữ vai trò trụ cột hệ thống. Tuy nhiên, nhóm tư nhân lớn đã đủ sức cạnh tranh trực diện về quy mô, công nghệ, CASA (tiền gửi không kỳ hạn), bán lẻ và hệ sinh thái khách hàng.

Thứ ba, tốc độ tăng vốn cho thấy khả năng tạo lợi nhuận và giữ lại lợi nhuận rất mạnh. Vốn chủ sở hữu tăng thêm hàng nghìn tỷ đồng chỉ sau một quý phản ánh các ngân hàng này có lợi nhuận cao, hiệu quả sinh lời tốt và khả năng tích lũy nội lực mạnh. Đây là điểm rất quan trọng, bởi vốn chủ sở hữu tăng bền vững nhất là từ lợi nhuận giữ lại, chứ không chỉ dựa vào phát hành thêm cổ phiếu. Điều đó cho thấy nhiều ngân hàng tư nhân hiện đã có “máy in lợi nhuận” vận hành khá hiệu quả.

Thứ tư, cuộc đua sắp tới sẽ không chỉ là quy mô mà là chất lượng vốn. Khi vốn đã lên mức rất lớn, thị trường sẽ quan tâm nhiều hơn tới chất lượng tài sản, nợ xấu và hệ số an toàn vốn (CAR)

“Nói cách khác, ngân hàng nào có vốn lớn chưa chắc đã mạnh hơn nếu chất lượng tài sản suy giảm hoặc phụ thuộc quá nhiều vào tín dụng rủi ro”, bà Hằng phân tích.

Chuyên gia này đánh giá, về dài hạn, sự trỗi dậy của khối ngân hàng tư nhân có thể tạo ra nhiều thay đổi lớn cho thị trường tài chính Việt Nam. Điển hình như việc cạnh tranh sẽ khốc liệt hơn trong mảng bán lẻ và khách hàng cá nhân. Chuyển đổi số sẽ tăng tốc vì nhóm tư nhân thường linh hoạt hơn. Áp lực cải thiện hiệu quả hoạt động sẽ đè lên cả khối quốc doanh.

Ngoài ra, thị trường vốn và các dịch vụ tài chính tích hợp sẽ phát triển mạnh hơn quanh các hệ sinh thái ngân hàng tư nhân.

Tuy nhiên, theo bà Hằng,nhóm Big 4 vẫn có những lợi thế mà ngân hàng tư nhân chưa dễ thay thế. Cụ thể như: quy mô huy động rất lớn; vai trò trong các dự án trọng điểm quốc gia; khả năng tiếp cận nguồn vốn giá rẻ và mức độ hậu thuẫn chính sách.

“Điều đang diễn ra không phải là ngân hàng tư nhân “vượt mặt” hoàn toàn ngân hàng quốc doanh, mà hệ thống ngân hàng Việt Nam đang chuyển từ mô hình “một cực thống trị” sang cấu trúc cạnh tranh đa cực hơn – nơi các ngân hàng tư nhân lớn đã thực sự trở thành những đối trọng đáng gờm”, bà Hằng nói.