Hàng trăm tấn bí đỏ quá lứa chờ thu hoạch, Hội Nông dân Cà Mau kêu gọi giải cứu

Những ngày này, tại xã Khánh Bình và xã Đá Bạc, tỉnh Cà Mau, hàng trăm tấn bí đỏ đang rơi vào cảnh tồn đọng, giá giảm sâu nhưng không có thương lái đến mua. Nhiều vườn bí đã quá ngày thu hoạch, trái nằm dày đặc trên ruộng nhưng không bán được.

Bí đỏ quá lứa vẫn nằm ngoài ruộng

Ông Vũ Đăng Khoa (75 tuổi, xã Khánh Bình) cho biết gia đình ông có hơn 15 năm trồng bí đỏ nhưng chưa bao giờ gặp tình cảnh khó khăn như năm nay.

Gia đình ông Khoa trồng 10 bờ bí, mỗi bờ dài khoảng 400m. Trong đó, hai bờ bí giống Én Vàng đã bán gần hết, còn lại chủ yếu là bí đỏ Trang Nông – loại bí trái lớn, trung bình khoảng 5kg/trái.

“Hiện tại riêng ở nhà tôi còn hơn 20 tấn bí đỏ đã quá ngày thu hoạch nhưng vẫn chưa bán được. Thương lái mua rất chậm, mỗi lần chỉ một ít, không thấm vào đâu so với số lượng đang tồn”, ông Khoa nói.

Bí đỏ, dưa hấu rớt giá mạnh nhưng vẫn không có thương lái đến mua.

Không chỉ gia đình ông Khoa, nhiều hộ dân xung quanh cũng rơi vào tình trạng tương tự. Mỗi hộ còn tồn từ 10-20 tấn bí đỏ, nằm rải rác ngoài ruộng hoặc chất đống quanh nhà chờ người mua.

Theo ông Khoa, mọi năm thương lái từ Cần Thơ thường xuống thu mua với số lượng lớn. Mỗi lần họ chở đi hàng chục tấn cho một hộ nên nông dân không phải lo lắng đầu ra.

“Năm nay thị trường không ăn hàng nên thương lái cũng không dám mua nhiều. Tôi trồng bí hơn 15 năm nhưng chưa bao giờ thấy cảnh vừa giá thấp, vừa khó bán như vậy”, ông Khoa chia sẻ.

Không chỉ khó tiêu thụ, giá bí đỏ cũng giảm mạnh so với thời điểm trước Tết. Theo ông Khoa, trước Tết giá bí đỏ từng đạt khoảng 13.000 đồng/kg. Sau Tết, giá liên tục giảm từ 10.000 đồng xuống 7.000 đồng/kg và hiện chỉ còn khoảng 5.000 – 6.000 đồng/kg.

Ông cho biết giá bí đỏ phải đạt khoảng 7.000-8.000 đồng/kg mới có thể hòa vốn và bắt đầu có lãi, trong khi mức giá hiện tại khiến nhiều nông dân rơi vào cảnh thua lỗ nặng.

Chi phí sản xuất tăng cao khiến nhiều hộ rơi vào cảnh nợ nần. Riêng gia đình ông Khoa đang nợ đại lý phân bón gần 100 triệu đồng, chưa tính tiền thuốc bảo vệ thực vật và các chi phí khác.

Nhiều người trồng bí như ông Khoa đang lo ngại chi phí phân bón năm nay tăng mạnh, trong khi giá bí đỏ xuống thấp khiến việc bán sản phẩm không đủ bù tiền phân, nếu tình trạng này kéo dài sẽ rất khó xoay xở cho vụ sau.

Cùng cảnh ngộ, ông Đinh Văn Phúc (65 tuổi, ấp Hạ, xã Khánh Bình) cho biết gia đình ông có 18 công đất trồng bí đỏ. Với diện tích này, mỗi vụ ông thu được khoảng 30 tấn bí. Tuy nhiên năm nay việc tiêu thụ gặp rất nhiều khó khăn.

Ông Phúc cho biết trong đợt thu hoạch đầu vụ, ông đã kịp bán một ít với giá giảm dần từ 7.700 đồng xuống 7.000 đồng và cuối cùng là 6.000 đồng/kg. “Bây giờ giá còn khoảng 5.000 đồng/kg nhưng thực tế là không có người mua chứ không phải chỉ vì giá thấp”, ông nói.

Theo ông Phúc, nhiều hộ trong ấp vẫn còn rất nhiều bí đỏ chưa có đầu ra. Phần lớn số bí này vẫn nằm nguyên ngoài ruộng vì thu hoạch cũng không biết bán cho ai.

Hiện nay chỉ có một số người mua lẻ đến bằng xe máy, mỗi lần chở vài sọt để bán tại các chợ nhỏ. Lượng tiêu thụ này rất ít so với sản lượng hàng trăm tấn của cả khu vực.

Địa phương kêu gọi “giải cứu”

Ngoài vấn đề thị trường, yếu tố thời gian cũng đang gây áp lực lớn cho người trồng bí.

Thông thường, bí đỏ có chu kỳ sinh trưởng từ 70 – 80 ngày là có thể thu hoạch. Tuy nhiên do không bán được nên nhiều vườn đã kéo dài hơn 100 ngày.

Theo ông Phúc, bí đỏ quá già sẽ dễ bị thương lái chê vì chất lượng giảm. “Bí già có thể để được 2-3 tháng nếu thu hoạch đưa vào nhà. Nhưng nếu không bẻ sớm thì bà con không có đất để cày ải chuẩn bị cho vụ sau”, ông nói.

Tại khu vực này, nông dân thường canh tác theo mô hình 2 vụ lúa, 1 vụ màu. Vì vậy nếu vụ bí kéo dài quá lâu sẽ ảnh hưởng đến lịch sản xuất của cả năm.

Hiện bà con chủ yếu trồng hai giống bí là Én Vàng và Trang Nông. Trong đó, giống Trang Nông cho trái lớn, trung bình 5-7kg/trái, có độ dẻo và thơm nên trước đây rất được thương lái và người tiêu dùng ưa chuộng. Tuy nhiên, chính loại bí này lại đang gặp khó khăn lớn nhất về đầu ra trong năm nay.

Theo ông Nguyễn Thanh Thủy, Chủ tịch Hội Nông dân xã Đá Bạc, địa phương hiện có khoảng 140 ha đất trồng màu, trong đó chủ yếu là bí đỏ. Toàn xã có 52 hộ dân đang gặp khó khăn trong việc tiêu thụ nông sản. Với năng suất trung bình hơn 10 tấn/ha, tổng lượng bí đỏ tồn đọng hiện nay ước khoảng 400 tấn.

“Hiện chỉ có một số thương lái mua lẻ vài trăm kg để bán tại các chợ khác, chưa có đơn vị nào thu mua số lượng lớn”, ông Thủy cho biết.

Ngoài bí đỏ, khu vực này còn trồng một ít cà chua và dưa hấu, tuy nhiên số lượng không nhiều bằng bí đỏ.

Trước tình hình nông sản ùn ứ, Hội Nông dân tỉnh Cà Mau đã phát động chương trình “Chung tay giải cứu nông sản” nhằm hỗ trợ bà con.

Ông Trần Văn Thuận, Phó Trưởng Ban Công tác nông dân, Hội Nông dân tỉnh Cà Mau cho biết lượng bí đỏ tồn đọng chủ yếu tập trung tại 2 xã Khánh Bình và Đá Bạc. Qua nắm bắt sơ bộ, tổng sản lượng bí đỏ chưa tiêu thụ được hiện khoảng 400 – 500 tấn.

Theo ông Thuận, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là diện tích trồng bí năm nay tăng so với các năm trước, khiến nguồn cung vượt cầu.

“Chúng tôi đã đăng tải thông tin kêu gọi hỗ trợ trên fanpage của Hội Nông dân tỉnh để kết nối các đơn vị có nhu cầu với bà con”, ông Thuận cho biết.

Theo đó, các doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân muốn hỗ trợ có thể liên hệ trực tiếp với đại diện nông dân tại 2 xã để đặt hàng và thỏa thuận phương thức vận chuyển. Bước đầu, đã có một số đơn vị liên hệ tìm hiểu và bày tỏ mong muốn hỗ trợ tiêu thụ.

Dù vậy, việc giải cứu nông sản vẫn đối mặt nhiều khó khăn. Theo ông Thuận, khâu vận chuyển từ địa phương ra các thị trường lớn đang gặp nhiều trở ngại, trong khi chi phí vận chuyển ngày càng tăng.

Bên cạnh đó, cấp xã cũng không chủ động được đầu mối tiêu thụ tại các thị trường lớn nên phải trông chờ vào sự kết nối từ cấp tỉnh hoặc các doanh nghiệp.

“Chúng tôi đang tiến hành rà soát, thống kê lại chính xác số lượng nông sản tồn đọng để có phương án hỗ trợ phù hợp hơn”, ông Thuận nói.

Trong thời gian tới, Hội Nông dân tỉnh sẽ tiếp tục đánh giá hiệu quả các kênh tiêu thụ, đồng thời mở rộng kết nối với doanh nghiệp, siêu thị và các tổ chức thiện nguyện.

Theo nhiều nông dân, điều quan trọng nhất không chỉ là giải cứu trước mắt mà cần có đầu ra ổn định cho nông sản. Nếu tình trạng “được mùa mất giá” tiếp tục lặp lại, người trồng màu sẽ rất khó duy trì sản xuất lâu dài.

Trong khi chờ đợi giải pháp căn cơ, hàng trăm tấn bí đỏ ở các vùng trồng màu của Cà Mau vẫn đang nằm im trên ruộng, chờ những chuyến xe thu mua để giải tỏa áp lực cho người nông dân.